عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )
مقدمهء مصحح 23
زبدة التواريخ ( فارسى )
وى ظاهر است و مردم زيارت آن مىكنند » . « 1 » متأسفانه اين مزار كه تا زمان جامى معروف بوده ، بعدها از گزند حوادث مصون نمىماند و تخريب مىشود ، اما بنابر نوشتهء آقاى على هشترودى در فرهنگنامهء زنجان بنا به قول بعضى از معمرين ، مرقد وى در چهارراه پهلوى سابق و انقلاب فعلى بوده است . « 2 » مطلب آقاى هشترودى را صاحب كتاب عرفا و حكماى استان زنجان ، آقاى كريم نيرومند ( محقق ) تأييد مىكند . وى در فصل يكم ، از بخش دوم كتاب مذكور چنين آورده است : « طبق تحقيقاتى كه به عمل آوردهام و اكثر محققين و معمرين مطلع شهر زنجان كه بعضى خود به ياد داشتند و برخى از قول اجداد و افراد سلف خود نقل مىكردند ، آرامگاه شيخ اخى در قسمت شمال غربى ميدان چهارراه پهلوى سابق ( ميدان انقلاب فعلى ) شهر زنجان بين ساختمان دكاكين و حمام عليمراد خان قرار داشته و زيارتگاه اهل دل و دردمندان بوده ، كه بر اثر كشيدن خيابان و احداث چهارراه و ايجاد دكاكين ، آثار آن به كلى از بين رفته است . آن آرامگاه مركب بوده از مرقد و مسجد و بعضى حجرهها كه زايرين و نيازمندان در آنها سكونت مىكردند . » « 3 » براساس نظرات بالا يقينا مزار حافظ ابرو كه در نزديكى آرامگاه شيخ ابو الفرج بوده است ، بايد در قسمت شمال غربى ميدان انقلاب زنجان « 4 » باشد ، و خوشبختانه راقم اين سطور در زمانى كه به تصحيح زبدة التواريخ اشتغال داشت موفق شد كه سنگ
--> ( 1 ) . جامى ، نفخات الانس ، ص 148 . ( 2 ) . على هشترودى ، فرهنگنامهء زنجان ، ص 20 ، سال 1347 . ( 3 ) . نيرومند ( محقق ) ، بخش يكم : تاريخ پيدايش تصوف و عرفان و سير تحول آن ، بخش دو : عرفا و حكماى استان زنجان ، كتابفروشى ستاره ، زنجان ، ص 203 . ( 4 ) . در اينجا ذكر اين نكته ضرورى مىنمايد كه عدهاى گمان دارند كه مزار حافظ ابرو در خواف است . در سمت شمالى خيابان حافظ ابرو در خواف ، باغ مشجرى با انبوه درختان كاج وجود دارد كه داخل باغ در انتهاى آن دو قبر جلب توجه مىكند ، اين دو قبر يكى متعلق به مير احمد بن اسحق خوافى ( متوفى به سال 889 هجرى ) است با سنگ قبر مرمر و با كتيبه و ديگرى قبرى است بدون تاريخ كه اهالى محل معتقدند قبر شيخ شهاب الدين بابا ابدال يا حافظ ابرو است ، و براساس همين گمان خيابان كنار اين مزار « حافظ ابرو » نامگذارى شده ( نگا . بخش تصاوير همين كتاب ) كه امرى شايسته هم محسوب مىگردد . اما بديهى است كه بنابر آنچه كه در فوق درج گرديد ؛ اين توهمى بيش نيست ؛ و مزار وى در زنجان بوده است .